Alkollü İçecek Ambalajlarındaki Uyarı İşaretleri Nedir?

Türkiye’de satılan alkollü içeceklerde Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu’nun yayımladığı “Alkollü İçki Ambalajları Üzerine Konulacak Uyarı Mesajlarıyla İlgili Tebliğ” (Resmî Gazete, 11 Ağustos 2013 – Sayı: 28732) gereği belirli sağlık ve güvenlik uyarıları yer alır. Ambalajlarda üç grafik uyarı ve bir yazılı uyarı mesajı birlikte bulunur. Uyarı mesajı taşımayan ürünlerin iç piyasada satışı yasaktır. Bu düzenlemeler bireyleri bilinçlendirmeyi, alkolün olası sağlık ve güvenlik risklerine karşı farkındalık oluşturmayı hedefler.

Grafik Uyarı İşaretleri

1. Hamilelikte Alkol Kullanımı Sakıncalıdır

Bu sembol genellikle hamile bir kadın figürü ve yanında içki bardağı ile üzerinde kırmızı yasak işareti bulunan bir görsel biçiminde sunulur. Uyarı hamilelik döneminde alkol kullanımının anne karnındaki bebeğin gelişimini olumsuz etkileyebileceği anlamına gelir. Bu uyarının amacı alkolün gebelikte yol açabileceği fetal alkol sendromu gibi kalıcı sağlık sorunlarına dikkat çekmektir.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı da aynı doğrultuda hamilelik süresince alkolün hiçbir miktarda güvenli olmadığını vurgulamaktadır.

2. Araç Kullanmadan Önce Alkol Almayınız

Bu sembol araba üzerinde kırmızı yasak işareti bulunan bir görsel şeklindedir. Amacı alkolün sürüş güvenliği üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekmektir.

Alkol merkezî sinir sistemi üzerinde etkili olduğundan kişinin reaksiyon süresini uzatır, dengesini bozar ve karar verme yeteneğini zayıflatır. Bu nedenle alkol alındıktan sonra araç kullanmak trafik kazası riskini önemli ölçüde artırır.

Türk Ceza Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu uyarınca da alkol etkisindeyken araç kullanmak yasaktır.

3. 18 Yaşından Küçüklere Satılamaz

Bu işaret “18” rakamı soluna gelen “+” sembolü ile belirtilmektedir.
Uyarı alkollü içeceklerin 18 yaşından küçük kişilere satılamayacağını veya sunulamayacağını bildirir.
Bu düzenleme gençlerin erken yaşta alkolle tanışmasını önlemek ve toplum sağlığını korumak amacıyla getirilmiştir.

Bu kural 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisar Kanunu ve Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu (TAPDK) tarafından çıkarılan ilgili tebliğlerde açıkça belirtilmiştir.
Satış noktaları reklam ve tanıtım faaliyetleri dahil olmak üzere ilgili kurumlar bu yaş sınırına uymakla yükümlüdür.

Yazılı Uyarı İşareti

4. “Alkol dostunuz değildir.”

Alkollü içecek ambalajlarında grafik sembollerin yanı sıra “Alkol dostunuz değildir.” ifadesi de yazılı bir uyarı mesajı olarak yer almak zorundadır. Bu ifade ambalaj üzerinde açıkça, beyaz zemin üzerine siyah yazı ile yer alır.

“Alkol dostunuz değildir.” ifadesi sadece bir sağlık uyarısı değil alkolün bireysel ve toplumsal yaşam üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çeken, farkındalık yaratmayı hedefleyen bir mesajdır.
Alkol kullanımı kronik karaciğer hastalıklarına, kalp ve damar rahatsızlıklarına, sinir sistemi bozukluklarına, ruh sağlığında bozulmalara, fiziksel ve ruhsal bağımlılığa yol açabilmektedir.
Ayrıca sosyal ilişkilerde, iş yaşamında ve güvenlik açısından da olumsuz sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle söz konusu ifade bireyleri bilinçli karar almaya ve alkolün olumsuz etkilerini sorgulamaya yönlendiren bir hatırlatma mesajı olma özelliği taşır.